STYLE JOGI

Iyengar Joga

Iyengar joga to metoda, której sercem jest dokładność, ułożenie ciała i świadome utrzymywanie pozycji przy pomocy specjalnych pomocniczych narzędzi (paski, klocki, ściany). 

Użycie pomocy jest po to, by uczynić praktykę dostępną, bezpieczną i skuteczną, niezależnie od poziomu czy ograniczeń ciała.

Z pozoru spokojna, ale za tym spokojem kryje się głęboka praca z ciałem, oddechem i układem nerwowym — co może być bardzo wartościowe zwłaszcza jeśli „poszukujesz ciało-zaufania, a nie wyłącznie giętkości”.

Utrzymywanie pozycji przez dłuższy czas niż w niektórych innych stylach daje możliwość głębszego „wejścia” w pozycję, odczucia, ustawienia.

Każda pozycja jest traktowana jak „laboratorium”, tj. precyzyjny układ części ciała, uważność na mięśnie i stawy. 

Korzenie i ewolucja jogi Iyengar'a

Bellur Krishnamachar Sundararaja Iyengar zaprojektował systematyczną, świadomą metodę jogi, która wywodzi się z hatha-jogi, ale kładzie szczególny nacisk na precyzję pozycji, sekwencjonowanie oraz świadome użycie pomocy-rekwizytów takich jak klocki, pasy, koce czy ściany.

To właśnie Krishnamacharya — nazywany ojcem współczesnej jogi — był również nauczycielem Sri K. Pattabhiego Joisa (twórcy Ashtangi), T.K.V. Desikachara (Viniyoga) oraz Indry Devi (prekursorki kobiecego nurtu łagodnej jogi). Choć ich metody różniły się formą, wszystkie wyrastają z tego samego źródła z nauk, które łączyły dyscyplinę ciała, kontrolę oddechu i głęboki szacunek dla świadomości.

Oto główne punkty:

Historia Jogi Iyengara
Twórcą metody jest B.K.S. Iyengar (1918–2014) — jeden z najbardziej wpływowych nauczycieli współczesnej jogi. Jako młody chłopak był chorowity i słaby, dlatego jego szwagier, Sri T. Krishnamacharya (ten sam, który uczył m.in. Pattabhi Joisa – twórcę Ashtangi), zachęcił go do praktyki jogi jako sposobu na odbudowę zdrowia.

Iyengar ćwiczył z niezwykłą determinacją, a obserwując, jak jego ciało reaguje na najmniejsze zmiany ułożenia, stworzył metodę opartą na dokładności i bezpieczeństwie ruchu. W latach 50. i 60. jego nauczanie zaczęło rozprzestrzeniać się poza Indie — między innymi dzięki jego książce Light on Yoga, uznawanej dziś za jedną z najważniejszych pozycji o jodze na świecie.

W 1975 roku w Punie (Indie) otworzył Ramamani Iyengar Memorial Yoga Institute, który do dziś prowadzi jego rodzina. To tam kształcą się nauczyciele z całego świata, ucząc się rozumienia anatomii, pracy z pomocami i precyzyjnego prowadzenia uczniów.
Iyengar Joga w Polsce
Do Polski metoda dotarła na początku lat 90. wraz z nauczycielami, którzy szkolili się bezpośrednio w Punie. Jednymi z pionierów tej metody byli Sławomir Bubicz, Wiktor Morgulec, Konrad Kocot i Jolanta Pędrak – nauczyciele, którzy przez lata kształcili się w Europie i Indiach, a następnie zaczęli prowadzić zajęcia i warsztaty w Polsce.

W 2002 roku powstało Stowarzyszenie Jogi Iyengara w Polsce, które zrzesza certyfikowanych nauczycieli, dba o poziom edukacji i regularnie organizuje warsztaty z międzynarodowymi nauczycielami (takimi jak Ewa Wardzała, Ula Nartowska, Konrad Kocot czy seniorzy z Indii i Wielkiej Brytanii).

Dziś Iyengar joga obecna jest w wielu polskich miastach – od Warszawy i Krakowa po Wrocław, Poznań i Gdańsk i stanowi fundament pracy nad świadomością ruchu w wielu szkołach. To metoda, która łączy naukowe podejście do ciała z duchowym wymiarem jogi.

Czym jest Iyengar Joga

Iyengar joga to styl jogi, który kładzie nacisk na precyzję, wyrównanie (alignment) i świadome trwanie w asanach.

Nie chodzi w niej o szybkość ani o efekt wizualny, lecz o dokładność ruchu i obecność w ciele.

 

Cechy charakterystyczne Iyengar Jogi:

  • Dokładność i bezpieczeństwo – każde ustawienie jest analizowane krok po kroku.

  • Pomoce (propsy) – klocki, paski, wałki, liny czy ściany pomagają dostosować pozycję do możliwości ciała.

  • Dłuższe trwanie w asanach – daje czas na zrównoważenie oddechu, pracę układu nerwowego i głębsze poznanie pozycji.

  • Uważność – to medytacja w ruchu, w której obserwujesz siebie z momentu na moment.

Iyengar joga to metoda dla każdego — niezależnie od wieku, elastyczności czy doświadczenia. Pomaga odzyskać równowagę, wzmocnić ciało i ukoić umysł.

Z zewnątrz wygląda spokojnie, ale w środku jest to intensywna praca – nie przez wysiłek, lecz przez świadomość.

Filary praktyki Iyengar jogi

Metoda Iyengara opiera się na kilku filarach, które sprawiają, że praktyka jest jednocześnie precyzyjna, bezpieczna i głęboko transformująca.

Każdy z nich to inny aspekt uważności – razem tworzą całość, w której ciało, oddech i umysł uczą się działać w harmonii.

Sekwencje w metodzie Iyengara

W jodze Iyengara nic nie jest przypadkowe — kolejność pozycji ma kluczowe znaczenie.

To właśnie dzięki niej praktyka staje się bezpieczna, logiczna i skuteczna.

 

Każda sekwencja jest zaprojektowana tak, by:

  • przygotować ciało – rozgrzać, uelastycznić i aktywować odpowiednie partie,

  • zrównoważyć układ nerwowy – poprzez przemyślane przejście od asan aktywnych do wyciszających,

  • doprowadzić do integracji – czyli stanu wewnętrznej równowagi, w którym ciało, oddech i umysł współpracują.

Pozycje stojące
Budują siłę, stabilność, orientację w przestrzeni i świadomość ustawienia.

Przykłady:
Tadasana, Trikonasana, Virabhadrasana I–II, Utthita Parsvakonasana, Ardha Chandrasana.
Pozycje siedzące
Uczą równowagi między napięciem a rozluźnieniem, wydłużają kręgosłup i uspokajają układ nerwowy.

Przykłady:
Dandasana, Baddha Konasana, Upavistha Konasana.
Skręty
Uczą równowagi między napięciem a rozluźnieniem, wydłużają kręgosłup i uspokajają układ nerwowy.

Przykłady:
Dandasana, Baddha Konasana, Upavistha Konasana.
Wygięcia w tył
Pobudzają energię, otwierają klatkę piersiową, dodają siły i odwagi.

Przykłady:
Bhujangasana, Ustrasana, Dhanurasana, Setu Bandha Sarvangasana, Urdhva Dhanurasana.
Pozycje odwrócone
Uznawane za „serce praktyki Iyengara”. Zmienią perspektywę, równoważą hormony, uspokajają umysł.

Przykłady:
Salamba Sirsasana (stanie na głowie), Sarvangasana (świeca), Halasana (pług), Viparita Karani.
Pozycje regeneracyjne
Podparte pozycje, w których ciało może odpocząć, a oddech się pogłębia.

Przykłady:
Supta Baddha Konasana, Setu Bandha Sarvangasana na wałku, Viparita Karani przy ścianie.
Relaks
Zamknięcie praktyki. Ciało chłonie efekty, a układ nerwowy wraca do równowagi.

Dlaczego ta metoda działa inaczej niż inne

Metoda Iyengara działa inaczej niż większość współczesnych stylów jogi, bo skupia się nie na formie ruchu, lecz na jego istocie. W innych systemach praktyka często przypomina taniec — ciało płynie z oddechem, pozycje zmieniają się jedna po drugiej. W Iyengarze natomiast tempo zwalnia. Każda asana staje się miejscem zatrzymania i obserwacji. Nie chodzi o to, by przejść do następnej pozycji, ale by w tej jednej zobaczyć, co naprawdę się dzieje — w mięśniach, w oddechu, w myślach.

Precyzja ustawienia nie jest tu sztywnością, lecz narzędziem świadomości. Poprzez dokładne wyrównanie ciała porządkujemy też oddech i umysł. To dlatego praktyka Iyengara działa tak głęboko — tworzy wewnętrzną strukturę, która daje poczucie spokoju i bezpieczeństwa. Dłuższe trwanie w pozycjach, logiczna kolejność asan i rytm sprzyjający wyciszeniu sprawiają, że układ nerwowy ma szansę się zregenerować. Zamiast wzmacniać pobudzenie, praktyka stopniowo wprowadza ciało w stan równowagi.

Równie charakterystyczne są pomoce — klocki, paski, koce, liny, wałki. Nie po to, by coś ułatwić, ale by każdemu ciału umożliwić doświadczenie pełni pozycji bez bólu i napięcia. W ten sposób praktyka staje się dostępna dla wszystkich: młodych i starszych, elastycznych i sztywnych, zdrowych i w trakcie rekonwalescencji.

Iyengar joga nie szuka widowiskowości ani przepływu. Szuka prawdy w ruchu. Uczy zatrzymania, obserwacji i porządku — dzięki czemu ciało staje się ciche, oddech równy, a umysł klarowny. 

Dlatego właśnie ta metoda nie tylko ćwiczy, ale transformuje.

Pokochasz Iyengar jogę, jeśli…

Co zmieni się w Twoim ciele i codzienności

Po pierwszej praktyce
Poczujesz, że coś w środku się porządkuje.
Oddech się uspokoi, ciało stanie się lżejsze, a umysł – bardziej klarowny.
Nie chodzi o rozciągnięcie, ale o powrót do siebie. Zauważysz, że stres odpuszcza szybciej, a ciało oddycha głębiej.
Po miesiącu
Twoje ciało zacznie pamiętać: jak się ustawiać, jak oddychać, jak się nie spieszyć.
Napięcia w barkach i plecach zmniejszą się, postawa stanie się bardziej otwarta, a sen – głębszy.
Zauważysz też subtelną zmianę w codziennych reakcjach: mniej automatyzmu, więcej spokoju i obecności.
Po 3 miesiącach
Pojawia się prawdziwa stabilność.
Ciało staje się mocniejsze i bardziej elastyczne, oddech prowadzi Cię przez dzień, a reakcje emocjonalne łagodnieją.
Praktyka wchodzi pod skórę – zaczynasz czuć, że joga nie kończy się na macie. To sposób, w jaki wchodzisz w relacje, słuchasz, poruszasz się, oddychasz.
Po roku
Twoje ciało zna siebie. Wiesz, gdzie są Twoje granice i jak ich nie przekraczać.
Masz więcej energii, lepszą postawę, stabilny oddech i ugruntowany spokój.
Zauważasz, że joga nie zmieniła Cię „na kogoś innego” — raczej przywróciła Cię Tobie.

Gdy zrobisz przerwę

Nic nie znika.

Ciało może na chwilę zesztywnieć, oddech się spłyci, a koncentracja ucieknie — ale pamięć praktyki zostaje głęboko w Tobie.

To trochę jak z jazdą na rowerze: pierwsze minuty po przerwie są niepewne, a potem ciało samo przypomina sobie rytm.

Nie musisz „nadrabiać”. Wystarczy wrócić z ciekawością, nie z wyrzutem.

W jodze nie liczy się ciągłość kalendarza, lecz ciągłość intencji.

Przerwa też jest częścią praktyki — uczy pokory, cierpliwości i tego, że nic nie trzeba przyspieszać.


Jak praktykujemy jogę Iyengara w Leśnicy

Mamy zajęcia dedykowane dla osób rozpoczynających przygodę z jogą oraz takie, w których można pracować nieco głębiej nad detalem i stabilnością.

Nauczyciel dostosowuje tempo i poziom trudności do grupy, pomagając każdemu znaleźć bezpieczne ustawienie i zrozumienie pozycji.

To praktyka dla tych, którzy wolą świadomość zamiast pośpiechu.